Zastosowanie tymczasowego aresztowania oznacza pozbawienie wolności osoby, wobec której postępowanie karne nadal trwa. Nie jest to kara za popełnienie przestępstwa, lecz środek procesowy służący przede wszystkim zabezpieczeniu prawidłowego toku postępowania.
Dlatego przy ocenie zasadności aresztu istotny jest nie tylko rodzaj zarzucanego czynu, lecz również to, czy istnieje rzeczywiste ryzyko utrudniania postępowania przez podejrzanego pozostającego na wolności.
Czym jest tymczasowe aresztowanie?
Tymczasowe aresztowanie należy do środków zapobiegawczych przewidzianych w Kodeksie postępowania karnego. Środki te służą przede wszystkim zabezpieczeniu prawidłowego toku postępowania, a w wyjątkowych przypadkach również zapobieżeniu popełnieniu nowego, ciężkiego przestępstwa.
Podstawowym warunkiem zastosowania środka zapobiegawczego jest istnienie dużego prawdopodobieństwa, że oskarżony popełnił zarzucane mu przestępstwo.
Tymczasowe aresztowanie nie powinno być automatyczną konsekwencją postawienia zarzutów ani formą przedwczesnego ukarania podejrzanego.
Kiedy sąd może zastosować tymczasowe aresztowanie?
Poza dużym prawdopodobieństwem popełnienia zarzucanego czynu konieczne jest wystąpienie dodatkowych podstaw wskazujących, dlaczego zabezpieczenie toku postępowania jest w danej sprawie potrzebne.
Znaczenie mogą mieć konkretne okoliczności wskazujące, że podejrzany może próbować uniknąć postępowania.
Chodzi w szczególności o realne ryzyko wpływania na świadków lub podejmowania innych działań utrudniających postępowanie.
Przy najpoważniejszych zarzutach znaczenie może mieć również wysokość kary, która realnie może zostać wymierzona.
W wyjątkowych przypadkach środek może służyć również zapobieżeniu popełnieniu określonego ciężkiego przestępstwa.
Czy sama grożąca surowa kara wystarczy?
W sprawach dotyczących poważniejszych przestępstw wysokość grożącej kary może być jednym z argumentów przemawiających za zastosowaniem tymczasowego aresztowania.
Nie oznacza to jednak, że każdy poważny zarzut automatycznie prowadzi do konieczności stosowania izolacyjnego środka zapobiegawczego. Znaczenie powinny mieć również okoliczności konkretnej sprawy, etap postępowania oraz możliwość zabezpieczenia jego prawidłowego toku w inny sposób.
Czy areszt można zastąpić łagodniejszym środkiem?
Tymczasowe aresztowanie ma charakter subsydiarny. Jeżeli cele postępowania mogą zostać osiągnięte bez izolacji podejrzanego, należy rozważyć zastosowanie środka wolnościowego.
- dozoru Policji,
- poręczenia majątkowego,
- zakazu opuszczania kraju,
- zakazu kontaktowania się z określonymi osobami,
- innych obowiązków pozwalających zabezpieczyć tok sprawy.
Jak długo może trwać tymczasowe aresztowanie?
Stosując tymczasowe aresztowanie w postępowaniu przygotowawczym, sąd oznacza jego termin na okres nie dłuższy niż trzy miesiące.
Po upływie pierwszego okresu tymczasowe aresztowanie może zostać przedłużone, jeżeli nadal istnieją ustawowe podstawy jego stosowania.
W postępowaniu przygotowawczym okres aresztowania może być przedłużany, a jego dalsze stosowanie wymaga kolejnych decyzji sądu. Przy każdym kolejnym rozstrzygnięciu powinna być oceniana aktualność przesłanek uzasadniających izolację.
Zażalenie na tymczasowe aresztowanie i wniosek o jego zmianę
Na postanowienie dotyczące tymczasowego aresztowania przysługuje zażalenie. Argumentacja powinna odpowiadać konkretnym podstawom, na których sąd oparł decyzję.
Znaczenie może mieć między innymi:
- ocena materiału dowodowego wskazującego na prawdopodobieństwo popełnienia czynu,
- brak realnej obawy matactwa, ucieczki lub ukrycia się,
- przeprowadzenie istotnych dowodów w toku postępowania,
- trwałe więzi rodzinne, zawodowe i majątkowe,
- możliwość zastosowania środków wolnościowych,
- szczególne okoliczności osobiste, rodzinne albo zdrowotne.
Tymczasowe aresztowanie – adwokat Poznań i Czarnków
Sprawy dotyczące tymczasowego aresztowania wymagają często szybkiej analizy materiału procesowego i oceny zarówno przesłanek zastosowania aresztu, jak i możliwości zastosowania środka łagodniejszego. Kancelaria zapewnia pomoc prawną w sprawach karnych dla Klientów z Poznania i Czarnkowa, w tym w sprawach dotyczących zatrzymania, tymczasowego aresztowania, przedłużenia aresztu oraz zażaleń na postanowienia w przedmiocie środków zapobiegawczych.
Spotkania możliwe są w Poznaniu oraz w Czarnkowie po wcześniejszym umówieniu terminu.
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego, w szczególności przepisy dotyczące środków zapobiegawczych i tymczasowego aresztowania.